Close

Laatste post

Waar moet ik op letten bij het isoleren?
Leidingen die lucht of water doen circuleren, hebben een bepaalde temperatuur. In een koelsysteem zal dit koude lucht...
op mei 23, 2020 | door Jan De Lille
Koppelingen: het verbinden van leidingen
Gas, water, mazout, ... wordt doorheen de woning geleid via een complex systeem van leidingen. Afhankelijk van het te...
op mei 22, 2020 | door Jan De Lille
Riello stookolieketels en branders
De nieuwe Europese normen verplichten aan de fabrikanten om op het vlak van energiebesparing heel wat aanpassingen...
op apr 25, 2020 | door Jan De Lille

Koppelingen: het verbinden van leidingen

Geplaatst op: mei 22, 2020 | Auteur: Jan De Lille

Gas, water, mazout, ... wordt doorheen de woning geleid via een complex systeem van leidingen. Afhankelijk van het te transporteren grondstof moet er gekozen worden voor een bepaalde materiaalsoort. Maar leidingen alleen is niet voldoende, daar een recht traject in de praktijk geen mogelijkheid is. Er moeten bochten of aftakkingen genomen worden en leidingen geconnecteerd worden. Hier spelen fittingen of koppelingen een belangrijke rol.

Koppelingen: het verbinden van leidingen

Waarvoor dienen koppelingen of fittingen?

Om water en energie te transporteren hebben we een netwerk van leidingen nodig. Enerzijds bestaat deze uit uiteraard leidingen, maar anderzijds mogen we ook de fittingen of koppelingen niet vergeten. Zij vormen een zeer belangrijke schakel in ons leidingennetwerk. Fittingen worden gebruikt voor onder andere de volgende aspecten:

  • Aftakkingen: T-stukken of Y-stukken
  • Het koppelen van twee leidingen: rechte koppeling
  • Afsluiten van leidingen: stop of dop
  • Het verbinden van twee leidingen, bestaande uit verschillende diameters: verloop of reductie
  • Het verbinden van twee leidingen, bestaande uit een ander materiaal: overgangsstuk
  • Bochten: knie, elleboog of bocht (in verschillende graden, meest courant: 45º of 90º)
  • Bevestigen van leiding en bijhorende kraan aan muur: muurplaat

Welke factoren bepalen de fittingen?

Verbindingstechnieken van koppelingen

Er bestaan verschillende manieren om leidingen aan de hand van fittingen aan elkaar te koppelen. Zo kunen zij in elkaar gedraaid worden met schroefdraad, namelijk schroefkoppelingen. We kunnen ook opteren voor ze aan elkaar te lassen: las- of soldeerfittingen. Daarnaast bestaan er ook nog knelkoppelingen, steekkoppelingen en persfittingen waarbij er gebruik wordt gemaakt van een verbindingsstuk in staal, brons, koper, kunststof of messing. Afhankelijk van de toepassing zal een bepaalde verbindingstechniek de voorkeur hebben.

Welk materiaal moet ik verbinden en hoe beïnvloedt dit mijn keuze voor fitting?

We bepalen eerst wat er moet getransporteerd worden en hierna bepalen we het materiaal dat hiervoor van toepassing is. Zo kunnen we bijvoorbeeld staal en sanitaire toepassingen niet combineren, maar voor gas is dit wel de ideale oplossing. Of kunsstof en solartoepassingen zijn ook uit den boze omwille van de hoge temperaturen. We lijsten even de verschillende toepassingen op:

  • Sanitair: Koper of kunststof
  • Solar: koper
  • Gas: staal, koper, ...
  • Verwarming: staal, kunststof, koper of inox

Inbouw of opbouw speelt ook een belangrijke rol

Onder inbouw begrijpen we leidingen die in een vloer of in een muur geplaatst zijn. Opbouw betekent dat de leidingen toegankelijk zijn. Dit heeft ook zijn gevolg voor de keuze van fittingen. Inbouw leidingen zijn niet toegankelijk en moeten niet-demonteerbaar zijn. Permanente koppelingen zoals soldeer-, pers-, las- en steekkoppelingen behoren tot deze categorie. Wanneer de leidingen en dus de koppelingen wel toegankelijk zijn en dus demonteerbaar moeten zijn, zullen we opteren voor knel- en schroefkoppelingen.

Schroefkoppelingen

Metalen buizen worden aan elkaar gekoppeld via draaibewegingen, waarbij één zijde buitendraad heeft en de andere zijde binnendraad. Meestal wordt er gebruik gemaakt van hennep en pasta om een goede afdichting te garanderen en er dus geen inhoud van de leidingen kan ontsnappen: dit omwille van ruwheden van de oppervlakte.

Hoe worden schroefkoppelingen geïnstalleerd?

Wanneer u twee buizen moet connecteren via schroefdraad opteren de meesten om buizen aan te schaffen die reeds over de juiste schroefdraad beschikken. Professionelen kunnen met de aangepaste apparatuur ook zelf schroefdraad trekken.

Er wordt voldoende hennep geplaatst met de nodige pasta om de buizen op elkaar te draaien. Het is aan te raden om twee schroefdraden vrij te houden zodat de overtollige pasta en hennep kan ontsnappen. Dit om een te hoge spanning te vermijden. Wanneer er te weinig pasta en hennep gebruikt wordt, kan de verbinding lekken.

Wanneer gebruiken we schroefkoppelingen?

Schroefkoppelingen wordt voornamelijk gebruikt voor installaties tot diameter DN50. Voor grotere diameters wordt gebruik gemaakt van flenzen. Flenzen zijn platte randen die geplaatst worden op het uiteinde van de buizen en die beschikken over gaten. Op die manier kan de professioneel met een bout en moer de leidingen aan elkaar verbinden. Deze flenzen vergemakkelijken het schroeven, daar dit steeds manueel moet gebeuren en dit bij grote diameter zeer complex kan zijn.

Schroeven is een goede optie voor centrale verwarming, sanitair en gas. Het mag enkel in opbouw gebruikt worden, daar bij het verbinden contact corrosie kan ontstaan.

Knelkoppelingen

Een knelkoppelingen is de connectie tussen twee leidingen waarbij, zoals het woord reeds doet vermoeden, het koppelstuk wordt gekneld op de leiding. Een knelkoppeling bestaat uit het koppelstuk met buitendraad, de knelring en een moer met binnendraad. Het koppelstuk wordt aan beide leidingen gekoppeld. Hierna worden de buizen verbonden door de knelring te knellen op de leiding waarbij de moet in het verbindingsstuk wordt geschroefd.

Hoe worden knelkoppelingen gebruikt?

Opnieuw kunnen in professionele situaties of grote werven de buizen manueel ontbraamd worden of er schroefdraad op getrokken worden. Hier is professionele apparatuur voor nodig, dus in de meeste situaties zal de doe-het-zelver reeds bij aankoop over leidingen beschikken die reeds schroefdraad hebben.

Eerst wordt de moet over de leiding geschoven, hierna de knelring. De buis wordt in het koppelstul geplaatst om hierna de moer van te draaien. Het is belangrijk dat het vastdraaien van het koppelstuk op de buiz met een momentsleutel met correcte lengte wordt uitgevoerd. Het is van groot belang om de correcte knelkracht te gebruiken, daar te veel kracht de onderdelen kan doen scheuren of kromtrekken en te weinig kracht een te losse verbinden en dus de bijhorende lekken kan veroorzaken. Wanneer we kunststof of zachte buizen wensen te verbinden, moeten we gebruik maken van een steunhuls zodat de buis niet wordt ingedrukt.

In welke installaties kan ik knelkoppelingen gebruiken?

Knelkoppelingen zijn ideaal voor sanitair, gas of centrale verwarming. Het gaat over demonteerbare koppelingen en dus omwille van de contactcorrosie kan deze niet voor inbouw gebruikt worden. Het is een populaire verbindingsmethode voor renovatieprojecten met leidingen met een kleine diameter tot DN32.

Knelkoppelingen zijn soms ook een combinatie van verschillende materiaalsoorten. Zo kan kunststof via een messing knelkoppeling verbonden worden. Er is ook geen specifiek fabrieksgebonden gereedschap voor nodig. Wanneer je gebruikt maakt van momentsleutels uit verschillende diameters met de correcte sleutellengte kunt u op de goede manier knelkoppelingen gebruiken in uw installatie. Een probleem kan wel voorkomen wanneer er niet de correcte sleutellengte wordt gebruikt. Een reden hiervoor kan zijn dat er onvoldoende bewegingsruimte is. Hierdoor kan een correcte knelkracht niet gegarandeerd worden en kan het dus gebeuren dat de verbinding niet goed is uitgevoerd.

Perskoppelingen

Een perskoppeling of persfitting is een verbinding tussen twe leidingen die ofwel radiaal of axiaal kan geperst worden. Wij binnen Esanico bieden vooral radiale persfittingen aan. Hierbij wordt er gebruik gemaakt van een O-ring. Bij axiaal persen wordt er geen O-ring gebruikt, maar wordt er via een glijkoppeling gewerkt. Hier gaan wij nu niet op ingaan.

Hoe perskoppelingen gebruiken in mijn installatie?

Bij een radiale perskoppeling wordt er gebruik gemaakt van een geleidingsstuk met O-ring en een insteekhuls. De buis die u wilt persen wordt in de insteekhuls gebracht waarover hierna de huls wordt gebracht. Deze huls zal geperst worden alsook de O-ring. Het is uiteindelijk de O-ring die voor de afdichting zal zorgen.

Het is van zeer groot belang dat de buis diep genoeg en recht in de insteekhuls wordt gebracht en zonder overdreven veel kracht te zetten om de O-ring niet te beschadigen. Hierna wordt er met een permachine de insteekhuls geperst. De correctheid van de persmachine en de bijhorende persbek is afhankelijk van enkele factoren:

  • Persprofiel: Afhankelijk van het te persen materiaal moet u een bijhorend persprofiel gebruiken.
  • Fabrieksgebonden: Indien beide fabrikanten het toelaten, kunt u een persbek van de ene fabrikant combineren met de machine van de andere fabrikant.
  • Diameter: Per diameter is er een andere persbek voorzien

Het is van groot belang dat er de correcte perskracht wodt uitgevoerd op de huls, de O-ring en de buis. Een te kleine kracht zal ervoor zorgen dat de leiding zal lekken, een te grote kracht zal schade toebrengen op de leidingen. Omwille van die reden wordt er steeds aangeraden om persbek, leiding en persmachine van één fabrikant te gebruiken. Op die manier zullen de instructies u steeds de correcte richtlijnen geven.

In welke situaties zijn perskoppelingen aan te raden?

Perskoppelingen worden gebruikt in centrale verwarming, water en gasinstallaties tot diameter DN100 of bij gas DN54. Persfittingen zijn niet demonteerbaar, hierdoor zijn ze geschikt voor zowel inbouw als opbouw. Het feit dat er specifiek materiaal voor gebruikt moet worden, kan ervoor zorgen dat de volledige kost iets duurder uitvalt dan bijvoorbeeld knelfittingen, hoewel de materiaalkost idem zal zijn.

Steekkoppelingen of steekfittingen

Steekkoppelingen bestaat uit een systeem waarbij de buizen in elkaar worden gestoken en hierna niet meer uit elkaar kunnen gehaald worden. Een steekfitting bestaat uit een stukje buis met O-ring en weerhaakjes die ervoor zorgen dat wanneer eenmaal de buis erin is gestoken, deze er niet meer uit kan.

Hoe worden steekkoppelingen geïnstalleerd?

Om buizen via een steekkoppeling te verbinden wordt de buis tot aan de aanslag geduwd en zal hierbij onmiddellijk vastzitten. Doordat de O-ring gekneld zal zitten, zal deze afgedicht zijn. Dankzij de weerhaken zal het onmogelijk zijn om de buizen opnieuw terug te ontkoppelen. Bij sommige buizen vervaardigd uit kunststof zal er insert gestopt worden voor de stevigheid om hierna pas in de koppeling gestoken te worden.

Wanneer worden steekfittingen gebruikt?

Steekfittingen zijn bruikbaar voor sanitaire installaties of centrale verwarming en mag als inbouw gebruikt worden. Het is een systeem van verbinden van buizen die vooral toepasbaar is voor renovatie, kleine aanpassingen of reparaties van buizen tot DN54. Het is zeer interessant om te gebruiken in ruimtes waar er weinig ruimte is om installaties uit te voeren. Een bijkomend voordeel is dat er geen gereedschap voor nodig is en het gebruikt compleet manueel. Hierdoor is het een snelle montage.

Opmerkingen (0)

Geen opmerkingen

Voeg een opmerking toe

U moet ingelogd zijn om een opmerking toe te voegen.

Close